Hướng dẫn phân tích báo cáo tài chính đơn giản cho người mới

Đọc báo cáo tài chính giúp bạn hiểu hơn về doanh nghiệp mình đang đầu tư. Cách phân tích báo cáo tài chính thực ra không phức tạp như các bạn nghĩ. Dù là nhà đầu tư mới – không có chuyên môn tài chính vẫn có thể phân tích và nắm bắt được các mục chính. Bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ hướng dẫn các bạn phân tích báo cáo tài chính cơ bản.

I. Báo cáo tài chính là gì

Khái niệm

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 3, Luật Kế toán số 88/2015/QH13, báo cáo tài chính là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán, được trình bày theo mẫu biểu quy định tại chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán.

Báo cáo tài chính cung cấp đầy đủ thông tin tài chính, luồng tiền và kết quả kinh doanh. Theo pháp luật, tất cả các doanh nghiệp trực thuộc ngành, thành phần kinh tế đều phải lập và trình bày báo cáo tài chính (BCTC) năm. Đối với các công ty (tổng công ty) có đơn vị trực thuộc, ngoài BCTC năm thì phải BCTC tổng hợp (hợp nhất) vào cuối kỳ kế toán năm, dựa trên BCTC của đơn vị trực thuộc.
Ngoài ra, các doanh nghiệp trực thuộc nhà nước và doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán bên cạnh làm BCTC năm thì phải lập BCTC giữa niên độ (báo cáo quý -trừ quý IV).

Ý nghĩa

Báo cáo tài chính phản ánh hết các hoạt động và ngân sách doanh nghiệp. Báo cáo tài chính còn là cơ sở của các cơ quan nhà nước & đối tác. Cụ thể:

  • Đối với chủ doanh nghiệp: Đọc hiểu BCTC giúp nắm bắt tình hình tài chính các đơn vị. Nắm bắt được điểm yếu và điểm mạnh doanh nghiệp. Từ đó, đưa ra biện pháp khắc phục và cải thiện, quản lý tài chính doanh nghiệp tối ưu hơn.
  • Đối với ngân hàng: Ngân hàng căn cứ vào sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, nắm được cơ cấu nguồn vốn và tài sản để cho vay.
  • Đối với các nhà đầu tư: cổ phiếu tăng nhờ tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp. Nhà đầu tư đọc bctc để xác định dư địa tăng trưởng của DN, rủi ro DN gặp.
  • Đối với các cơ quan chức năng: Đọc bctc sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện rủi ro tiềm ẩn, ngăn chặn sai phạm, đưa ra cách quản lý tốt doanh nghiệp.

Tham khảo thêm: https://www.daututaichinh.net/nhat-ky-giao-dich-bi-kip-cac-trader/

II. Hướng dẫn phân tích báo cáo tài chính

Sau đây chúng tôi sẽ hướng dẫn các bạn phân tích báo cáo tài chính một cách đơn giản.

Mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đều được phản ánh qua bctc. Dù doanh nghiệp có giấu hay làm láo thì vẫn có 1 thứ gọi là “tính phù hợp” không thay đổi. Tài sản luôn bằng nguồn vốn, tìm hiểu nguyên nhân (nguồn gốc ở đâu) phản ánh vào bctc. BCTC có tính thời điểm tại ngày cuối cùng của kỳ báo cáo.

Nhà đầu tư cần xem xét phù hợp xuyên suốt để đánh giá chính xác.

Bảng cân đối kế toán là gì ? (Balance sheet - BS) - Kiến Thức Kinh Tế Tài  Chính - Kinh Doanh Đầu Tư

Những lưu ý:

  • Chia cổ phiếu ko ảnh hưởng đến vốn.
  • Mua lại cổ phiếu quỹ tùy DN, câu hỏi cần đặt là mua lại cp quỹ có lợi cho cổ đông ko ?
  • Phát hành thêm cổ phiếu mới làm thay đổi vốn góp.
Đặc điểm cân đối kế toán doanh nghiệp tốt:
  1. Nguồn vốn và tài sản phù hợp với tình hình KD.
  2. Cơ cấu tài sản phù hợp với ngành nghề kinh doanh.
  3. Cơ cấu tài sản tốt và nguồn vốn ít rủi ro (nợ vay/vcsh = 1,2).
Ứng dụng cân đối kế toán vào DN:
  1. DN đang đầu tư mở rộng:
  • DN sản xuất: tài sản dở dang lớn hoặc tài sản cố định tăng mạnh.
  • DN thương mại, bán lẻ: HTK tăng mạnh or BLNG duy trì hoặc tăng theo BCTC.
  1. DN chín mồi tốt:
  • Tài sản cố định không tăng hoặc giảm.
  • Hàng tồn kho duy trì ổn định.
  • Nợ vay ít hoặc giảm dần theo thời gian.
  1. DN rủi ro:
  • Cơ cấu tài sản và nguồn vốn không phù hợp với đặc thù ngành nghề, nợ vay cao…
  • Biên lợi nhuận giảm, doanh thu và lợi nhuận giảm…
1 số lưu ý về Cân đối kế toàn doanh nghiệp sản suất mở rộng kinh doanh:
  • Tài sản dở dang tăng đáng kể so với tài sản cố định => khả năng cao đang mở rộng sản xuất.
  • Tài sản dở dang tăng mạnh và nhanh => đang quá trình mở rộng nhanh chóng.
  • Tài sản dở dang rất lớn so với nguyên giá tài sản cố định => mở rộng rất mạnh.
  • Hàng tồn kho tăng hoặc tài sản cố định hữu hình tăng mạnh => sắp hoặc đã đưa vào dự án kinh doanh sản xuất.

Cân đối kế toán DN bán lẻ mở rộng sản xuất kinh doanh:

  • Hàng tồn kho tăng mạnh theo thời gian.
  • Tài sản cố định có thể không tăng nếu DN không đầu tư cố định đáng kể và ngược lại.
  • Phân biệt giữa bán ế và mở rộng.
  • Xem báo cáo thu nhập và hoạt động dự án 1 năm qua.
  • Xem bctc nếu DT tăng và biên lợi nhuận gộp không giảm.

Cân đối kế toán DN chín mồi:

  • Tài sản cố định đi ngang hoặc giảm (do không cần đầu tư máy móc nhiều).
  • Nợ vay giảm hoặc nhỏ vì ko mở rộng để trả nợ.
  • Hàng tồn kho ổn định.

Cân đối kế toán DN rủi ro:

  • Nợ vay quá lớn so với VCSH (>1.2)
  • Nợ vay ròng lớn so với VCSH (>1)
  • Các khoản phải thu quá lớn so với tài sản (>50% tài sản ngắn hạn).
  • Các khoản phải thu quá lớn so với doanh thu (>70%).

Sở hữu không nói lên tính an toàn.

BÁO CÁO KẾT QUẢ KINH DOANH
  • Kết quả kinh doanh được ghi nhận toàn bộ kỳ báo cáo.
  • DT ghi nhận khi hàng chuyển giao không phân biệt nhận tiền chưa.
  • DT khác tiền đã chi, chi phí khác tiền đã chi.
  • DT tài chính ko trọng yếu, còn lại là DT khác.
Cấu trúc Báo cáo KQKD
Bảng báo cáo kết quả kinh doanh (lãi lỗ) là gì? (Income Statement - PL) -  Kiến Thức Kinh Tế Tài Chính - Kinh Doanh Đầu Tư

Báo cáo KQKD tốt trong đk thường:

  1. DT và lợi nhuận gộp tăng trưởng tốt.
  2. DT tài chính và DT khác thấp.
  3. Biên lợi nhuận gộp hoặc biên lợi nhuận ròng ổn định.

Nhận diện DN xấu:

  1. DT giảm sút.
  2. Lợi nhuận gộp giảm, lợi nhuận ròng giảm.

Nhận diện DN tốt:

  1. DT tăng trưởng.
  2. LN chủ yếu đến từ HĐKD chính.
  3. Lợi nhuận tài chính và lợi nhuận khác nhỏ.
  4. LNST tăng trưởng ổn định.

Nhận diện DN chín mồi:

  1. DT ổn định (đi ngang qua vài năm).
  2. LNG ổn định.
  3. Chi phí tài chính giảm (mang tiền đi trả nợ) khiến LN tài chính đi ngang or tăng.
  4. LNST ổn định or tăng.

Nhận diện DN đi xuống: Lợi nhuận giảm, doanh thu & lợi nhuận ko đồng đều.

Bước đọc và đánh giá DN toàn diện
Tập trung vào:
  1. Con số lớn.
  2. Con số trọng yếu.
  3. Con số bất thường.
Chú ý đến:
  1. Đọc thuyết minh báo cáo tài chính phần chính sách ghi nhận để hiểu nội dung khoản mục.
  2. Đọc phần giải thích và liên hệ thực tiễn làm rõ những dấu hiệu cần gạch chân trên 3 BCTC.
  3. Đọc BCTC kết hợp BCTC đánh giá tổng thể DN.

BƯỚC 1:

  • Đọc 3 bản BCTC để thấy thực trạng DN thông qua các con số tổng hợp.
  • Đọc con số lớn nhất: nó là khoản ảnh hưởng đến DN.
  • Đọc con số trong yếu: cho biết lõi KD của DN ra sao và là nơi đánh giá DN tốt nhất.
  • Đọc con số bất thường để đánh giá phù hợp nhất với nội tại DN.
  • Gạch chân lại để dễ nhớ và tập trung tìm hiểu khi đọc thuyết minh BCTC.
  • Với mỗi ngành nghề thì khoản mục trọng yếu lại khá nhau: BĐS, BANK ….

       BƯỚC 2:

  • Đọc phần chính sách ghi nhận trong thuyết minh BCTC để thấu hiểu cách ghi nhận các khoản mục trong BCTC của DN, vd tương đương tiền là gì?
  • Liên hệ những điều rút ra được từ việc đọc 3 BCTC với nhau, để tạo lên 1 sự kết nối giữa các con số rút ra ý nghĩ (nguyên tắc phù hợp xuyên suốt).
  • Liên hệ với thực tế KD và loại hình KD, chu trình vận hành KD của DN để có thể kết luận bước đầu về DN ntn: tốt hay rủi ro, tăng trưởng hay chín mồi…
  • 1 DN tốt đòi hỏi sự phù hợp của 3 BCTC với tình hình KD thực tiễn phù hợp với ngành nghề KD cũng như chiến lược của cty.
  • Đọc BCTC để hiểu rõ: bản chất công thức vận hành của DN; chiến lược, kế hoạch và thực tế thực thi của DN.

Tổng kết các lưu ý khi phân tích báo cáo tài chính

Bảng cân đối kế toán
  • Đọc các con số lớn.
  • Đọc các con số bất thường.
  • (nợ vay NN + DH)/VCSH.
  • Dựa vào chu trình vận hành của DN đánh giá sự phù hợp.
  • Liên hệ thực tế để tưởng tượng đến tình hình kinh doanh.
Báo cáo kết quả kinh doanh
  • Tập trung vào các khoản mục tiêu trọng yếu gồm: Doanh Thu, Lợi Nhuận Gộp, Lợi Nhuận Sau Thuế.
  • Các con số bất thường: Doanh Thu và chí phí tài chính, DT và chi phí khác.
Lưu chuyển tiền tệ
  • Đọc dòng cuối cùng của mỗi loại LCTT trước tiên.
  • Hướng lên phía trên để xem nguyên nhân đến từ đâu.
  • Liên hệ với CĐKT và KQKD và thực tiễn để đánh giá các mục đó tốt, xấu.

Bên cạnh chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp, chu kỳ nền kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Nền kinh tế bao gồm 4 giai đoạn: tích lũy – tăng trưởng – suy thoái – khủng hoảng.

Kết luận

Nhà đầu tư nên làm quen với phân tích báo cáo tài chính mỗi ngày. Như vậy, nâng cao được kỹ năng và làm quen được với chu kỳ các nhóm ngành. Việc phân tích báo cáo tài chính ban đầu đòi hỏi nhiều thời gian. Nhưng qua thời gian, chỉ cần 15′ mỗi ngày bạn có thể năm bắt được tình hình kinh doanh của doanh nghiệp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *