Kiến thức cơ bản về thị trường chứng khoán Việt Nam

Việt Nam đang là nền kinh tế mới nổi trên thế giới. Tốc độ tăng trưởng cao thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán. Những năm qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã thu hút được sự quan tâm của nhiều người dân. Tính đến thời điểm cuối tháng 3/2023, cả nước có 6,99 triệu tài khoản chứng khoán. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho người mới kiến thức cơ bản về thị trường chứng khoán Việt Nam.

I. Sàn giao dịch

Sàn giao dịch chứng khoán là nơi để các nhà đầu tư thực hiện lệnh và giao dịch mua bán các sản phẩm chứng khoán. Bên cạnh mua bán chứng khoán, nhà đầu tư cũng có thể trao đổi, tặng và chuyển nhượng các loại tài sản trên thị trường. Chẳng hạn như cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng khoán phái sinh ….

Hiểu theo một cách đơn giản, sàn giao dịch chứng khoán chính là nơi hỗ trợ các công ty phát hành và thu hồi các sản phẩm chứng khoán. 

3 sàn giao dịch tiêu biểu tại Việt Nam.

1. Sàn giao dịch chứng khoán Hose

kiến thức cơ bản chứng khoán - hsx

Sàn giao dịch chứng khoán HoSE (hay còn gọi là Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM) trực thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Sàn giao dịch chứng khoán HoSE có mã là VN30. Một trong những mã chỉ số cổ phiếu giá trị nhất trên thị trường chứng khoán.

Chỉ số đại diện là VNINDEX (Ký hiệu: VNI).

Biên độ dao động cổ phiếu là 7%.

2. Sàn giao dịch chứng khoán HNX

kiến thức cơ bản chứng khoán - hnx

Sàn giao dịch chứng khoán HNX  được thành lập vào năm 2009. Sàn tập trung chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý thị trường chứng khoán Việt Nam. Sàn cung cấp nhiều sản phẩm đầu tư như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng khoán phái sinh,…

Chỉ số đại diện là HNXINDEX (Ký hiệu: HNX).

Biên độ dao động cổ phiếu sàn này là 10%.

3. Sàn giao dịch chứng khoán Upcom

kiến thức cơ bản chứng khoán  - upcom

Một trong những sàn giao dịch lớn nữa phải kể đến là sàn giao dịch UPCoM. Được thành lập vào năm 2009, sàn UPCoM được quản lý bởi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Sàn UPCoM giúp cho các nhà đầu tư giao dịch cổ phiếu, trái phiếu hay các sản phẩm chứng khoán khác không đủ tiêu chuẩn ở sàn HoSE và HNX.

Chỉ số đại diện là UPINDEX (Ký hiệu: UPCOM).

Biên độ dao động cổ phiếu sàn này là 15%.

II. Công ty chứng khoán

Trong Quyết định số 27/2007/QĐ-BTC có định nghĩa rõ thế nào là công ty chứng khoán. Theo đó, chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản công ty chứng khoán là một tổ chức hoạt động có tư cách pháp nhân, có giấy phép hoạt động kinh doanh. Giấy phép kinh doanh chứng khoán được cấp bởi Ủy ban chứng khoán nhà nước.

Công ty chứng khoán sẽ có nhiệm vụ thu xếp các giao dịch trên cho khách hàng. Tất nhiên các công ty này sẽ có một phần hoa hồng trong mỗi lần giao dịch giữa các bên.

Một trong những bước đầu tiên để các nhà đầu tư tiến hành giao dịch trên sàn chứng khoán chính là phải có tài khoản giao dịch chứng khoán. Những tài khoản này sẽ được mở tại các công ty chứng khoán.

Công ty chứng khoán cũng có vai trò cung cấp các bản đánh giá, báo cáo tài chính về tình hình “sức khỏe” của doanh nghiệp để từ đó cho các nhà đầu tư một cái nhìn tổng quan trước các quyết định đầu tư.

1 số công ty chứng khoán nổi tiếng tại Việt Nam như VPBank Securities (VPBankS) thuộc VPB, VPS, SSI, HSC, VND …

III. Thời gian giao dịch

Thị trường chứng khoán mở cửa từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần (trừ ngày lễ).

Thời gian giao dịch cụ thể trong ngày như sau:

kiến thức cơ bản chứng khoán - thời gian giao dịch

Tại Việt Nam, nhà đầu tư giao dịch T+2. Thời gian giao dịch đã được rút ngắn so với quy định T+3 trước đây.

Điều này có nghĩa là sau khi mua cổ phiếu thì 1 ngày rưỡi sau (không tính ngày nghỉ), cổ phiếu về tài khoản nhà đầu tư. Thời gian tiền bán cổ phiếu về tài khoản cũng được rút ngắn.

Điều này có tác động tích cực đến tính thanh khoản của thị trường.

Đọc thêm: https://www.daututaichinh.net/chung-khoan-la-gi-phan-biet-cac-loai-chung-khoan/

IV. Những lưu ý khi giao dịch

Có những kiến thức cơ bản sau cho nhà đầu tư mới khi chân ướt chân ráo vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

  • Bạn có thể nạp tùy ý bao nhiêu tiền vào tài khoản chứng khoán cũng được. Các công ty không yêu cầu bắt buộc số tiền tối thiểu hay tối đa cho 1 lần nạp. Nếu có, hãy xem xét lại công ty đó.
  • Tại Việt Nam, khối lượng mua bán cổ phiếu tiêu chuẩn là 1 LO (1 LO = 100 cổ phiếu). Nhà đầu tư cũng có thể mua bán lô lẻ (1 cổ phiếu, 2 cổ hay 30 cổ …) nhưng chúng được giao dịch tại 1 bảng giá riêng. Vì vậy, việc giao dịch lô lẻ khó khăn hơn rất nhiều.
  • Các công ty còn chi trả cổ tức hàng năm cho cổ đông nắm giữ cổ phiếu của họ.
  • Nhà đầu tư có thể đọc tin tức về chứng khoán tại cafef, vietnambiz, vietstock, app 24hmoney… Bạn có thể xem đồ thị (charts) cổ phiếu tại fireant hay tradingview
  • Truy cập web của các công ty chứng khoán để xem bảng giá chứng khoán.
  • Hầu hết các công ty chứng khoán hiện nay đều cung cấp dịch vụ môi giới – tư vấn miễn phí cho khách hàng. Nhà đầu tư mới nên có 1 môi giới đồng hành. Họ sẽ hỗ trợ bạn các vấn đề phát sinh trong giao dịch hoặc tư vấn dựa trên quan điểm cá nhân. Dù bạn không đăng ký môi giới, bạn vẫn mất phí giao dịch như bình thường.
  • Nhà đầu tư nên mở tài khoản chứng khoán tại các công ty chứng khoán – được nhà nước cấp phép. Trong trường hợp dù CTCK phá sản thì cổ phiếu của bạn tại CTCK đó vẫn sẽ được lưu ký tại VSD. Nhà đầu tư vẫn có thể lấy lại cổ phiếu. Ngược lại, các nền tảng như Finhay… không được nhà nước cấp phép nên rất rủi ro.

Nhóm cổ phiếu

  • Blue-chip là loại cổ phiếu của công ty có uy tín và tình hình tài chính vững chắc. Giá trị vốn hóa thị trường của Blue rất lớn. Từ blue-chip bắt nguồn từ loại thẻ đổi tiền khi chơi bài poker tại các sòng bạc. Chip là loại thẻ nhựa đổi tiền khi đánh bạc. Theo thông lệ, chip màu xanh (blue) có giá trị quy đổi cao nhất. Khái niệm này sau đó đã được ứng dụng vào thị trường chứng khoán để phân loại cổ phiếu của công ty lớn có thu nhập ổn định, cổ tức thấp và độ rủi ro thấp.
  • Trong khi đó, Penny thường được hiểu là cổ phiếu của công ty có quy mô nhỏ. Cổ phiếu có thị giá và mức vốn hóa thấp, thanh khoản kém, độ rủi ro của cổ phiếu cao. Gía cổ phiếu dưới 10.000vnd.
  • Ngoài ra, khái niệm Midcap đề cập đến cổ phiếu của các doanh nghiệp quy mô vừa phải. Họ có vốn hóa ở mức trung bình từ 1.000 tỷ đồng đến 10.000 tỷ đồng. Cổ phiếu thuộc nhóm này có yếu tố cơ bản tốt, thường sẽ đem lại lợi nhuận cao cho nhà đầu tư trong trung và dài hạn.

Đội lái

“Cổ không lái như gái không chồng”.

Đây là câu nói đùa nhưng rất thật trên TTCK Việt. Mọi cổ phiếu đều phụ thuộc vào quy luật cung cầu. Các tin tức tốt – xấu về cơ bản hay vĩ mô được đội lái sử dụng làm công cụ để thao túng cổ phiếu. Đội lái lợi dụng lòng tham và sự thiếu hiểu biết của đám đông để điều tiết thị trường, gom giá thấp và bán giá cao.

Tuy nhiên, nếu không có họ, cổ phiếu sẽ rất khó để tăng giá mạnh. Chỉ khi có tiền to của cá mập tham gia, cổ phiếu mới có động lực để chạy. Nhưng không phải lái nào cũng đủ giỏi, đủ giàu để thực hiện thao túng. Điển hình CTD từng suýt mất công ty vì lái kém.

Tóm lại, thị trường chứng khoán Việt còn rất nhiều tiềm năng phát triển. Nhà đầu tư nên trau dồi kinh nghiệm và kỹ năng để có thể kiếm lời ổn định trên thị trường. Trên đây là những kiến thức cơ bản bạn cần lưu ý khi tham gia thị trường. Hy vọng những điều trên giúp ích cho các bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *